Qisqa javob: Ishchi qo'ng'iroqni yozib olish shaxsiy ma'lumotni qayta ishlash hisoblanadi. O'zbekistonda bu “Shaxsga doir ma'lumotlar to'g'risida”gi ZRU-547-sonli qonun bilan tartibga solinadi. Amaliy qoida: xodimdan yozma rozilik oling, mijozni yozib olinayotgani haqida ogohlantiring, ma'lumotni O'zbekistonda saqlang, kirish huquqini cheklang va yurist bilan maslahatlashing. Bu maqola yuridik maslahat emas.
Qaysi qonun amal qiladi?
O'zbekistonda shaxsiy ma'lumotlar bilan ishlashning asosiy hujjati 2019 yil 2 iyulda qabul qilingan ZRU-547-sonli “Shaxsga doir ma'lumotlar to'g'risida”gi qonun. DLA Piper xalqaro yuridik kompaniyasining sharhiga ko'ra, qonun:
- Shaxsiy ma'lumotni qayta ishlash uchun odatda sub'ektning roziligini talab qiladi.
- Ma'lumot egasi va operatori zimmasiga ma'lumotni himoya qilish majburiyatini yuklaydi.
- 2021 yil 16 apreldan boshlab O'zbekiston fuqarolarining shaxsiy ma'lumotlarini O'zbekiston hududidagi bazalarda saqlashni talab qiladi.
- Buzilishlar uchun javobgarlikni nazarda tutadi.
Bundan tashqari, O'zbekiston Konstitutsiyasi telefon so'zlashuvlari sirini kafolatlaydi. Shuning uchun yozuv faqat ishchi qo'ng'iroqlar bilan cheklanishi va qonuniy asosga ega bo'lishi kerak.
Xodim qo'ng'iroqlarini yozib olish uchun nima qilish kerak?
Eng xavfsiz yo'l: yozib olishni ochiq va hujjatlashtirilgan qilish.
- Xodimga ishchi telefon va kompaniya SIM-kartasini bering, shaxsiy qo'ng'iroqlar uchun undan foydalanmaslikni so'rang.
- Mehnat shartnomasi yoki alohida hujjatda qo'ng'iroqlar yozib olinishi va maqsadi haqida band kiriting.
- Xodimdan yozma rozilik oling.
- Ichki tartib yozing: kim yozuvni eshitishi mumkin, qancha muddat saqlanadi, qachon o'chiriladi.
Mijozni ogohlantirish kerakmi?
Ha, ogohlantirish tavsiya etiladi. Suhbatda mijozning ismi, raqami va boshqa shaxsiy ma'lumotlari aytiladi.
Amaliy usullar:
- Kiruvchi qo'ng'iroqlarda qisqa ovozli xabar yoki sotuvchi tomonidan og'zaki ogohlantirish: “Suhbat sifat nazorati uchun yozib olinadi”.
- Shartnoma, ommaviy oferta yoki saytdagi maxfiylik siyosatida qo'ng'iroqlar yozib olinishi haqida band.
- Mijoz rozi bo'lmasa, muqobil aloqa kanalini taklif qiling.
Ma'lumot qayerda saqlanishi kerak?
O'zbekiston fuqarolarining shaxsiy ma'lumotlari mamlakat ichidagi serverlarda saqlanishi kerak. dooCall yozuvlarni O'zbekistondagi serverlarda shifrlangan holda saqlaydi va ularga faqat egasi va ruxsat berilgan foydalanuvchilar kira oladi. Shunga qaramay, rozilik va ichki tartib uchun javobgarlik kompaniyaning o'zida qoladi.
Alohida e'tibor talab qiladigan holatlar
- Tibbiyot. Bemorning sog'lig'i haqidagi ma'lumot nozik hisoblanadi, kirishni qattiq cheklang.
- Qarz bo'yicha qo'ng'iroqlar. Qarz haqida uchinchi shaxslarga gapirmang, tahdid va haqoratga yo'l qo'ymang.
- Lokatsiya. Xodim harakatini kuzatish ham shaxsiy ma'lumot; ish vaqti bilan cheklang va alohida rozilik oling.
- AI tahlil. Yozuvni uchinchi tomon xizmatiga tahlil uchun yuborishdan oldin bu rozilik va ichki tartibda aks etganini tekshiring.
Boshqa davlatlarda qoidalar farq qiladi
Agar kompaniya MDH yoki boshqa davlatlarda ishlasa, har bir davlat qonunini alohida tekshiring. Masalan, AQShning ayrim shtatlarida suhbatni yozib olish uchun barcha ishtirokchilarning roziligi talab qilinadi, Yevropa Ittifoqida esa GDPR qayta ishlash uchun qonuniy asos va shaffoflikni talab qiladi. “Bizda qonuniy bo'lsa, hamma joyda ham qonuniy” degan taxmin xavfli.
Qisqa nazorat ro'yxati
- Ishchi telefon va kompaniya SIM-kartasi.
- Mehnat shartnomasida band va xodimning yozma roziligi.
- Mijozni ogohlantirish matni.
- Saytda yoki ofertada maxfiylik siyosati.
- Yozuvlarga kirish huquqlari ro'yxati.
- Saqlash muddati va o'chirish tartibi.
- Yurist tekshiruvi.
Ko'p beriladigan savollar
Xodim rozilik bermasa-chi? Bu holatni yurist bilan muhokama qiling. Majburlash emas, maqsadni tushuntirish va muqobil ish tartibini ko'rib chiqish to'g'ri.
Yozuvni sudda dalil sifatida ishlatsa bo'ladimi? Bu yurist va sud hal qiladigan savol.
dooCall rozilik olishni o'zi bajaradimi? Yo'q. dooCall texnik vosita; rozilik va ogohlantirish kompaniyaning vazifasi.
Manbalar
- DLA Piper, Data Protection Laws of the World: Uzbekistan: https://www.dlapiperdataprotection.com/index.html?t=law&c=UZ
- ZRU-547 qonuni matni, Lex.uz: https://lex.uz/docs/4831939
- dooCall rasmiy sayti: https://doocall.uz
Shu mavzuda: Klinika qabulxonasi qo'ng'iroqlari · Nasiya savdo va qarz eslatish qo'ng'iroqlari · Oddiy telefonni call-markazga aylantirish
dooCall'ni to'g'ri tartib bilan joriy qilish bo'yicha maslahat uchun ariza qoldiring yoki qo'ng'iroq qiling: +998 77 093 00 07.