Shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasi va Odoo serveri

Qisqa javob: Shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasi talabiga ko'ra, O'zbekiston fuqarolarining shaxsiy ma'lumotlarini axborot texnologiyalari yordamida qayta ishlaydigan kompaniya ularni O'zbekiston hududida jismonan joylashgan va davlat reyestrida ro'yxatdan o'tgan ma'lumotlar bazalarida saqlashi kerak. Odoo'dagi CRM, xodimlar va kassa ma'lumotlari ham shaxsiy ma'lumotlardir, shuning uchun server qayerda turishi loyiha boshida hal qilinadi. Deep Vision, Toshkentdagi Odoo Gold Partner, bu savolni diagnostika bosqichida ko'taradi va yuristingiz bilan birga yechim tanlashga yordam beradi.

Odoo joriy etishda ko'p rahbarlar modullar, narx va muddat haqida o'ylaydi, lekin "mijozlar bazasi jismonan qayerda saqlanadi?" degan savolni bermaydi. Holbuki, shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasi O'zbekistonda qonun talabi. Dubaydan yoki boshqa istalgan davlatdan kelgan jamoa o'z odatiga ko'ra serverni o'zi ishlaydigan mamlakatda yoki tanish xalqaro xostingda ochishi mumkin. Bu maqolada qonun nima deydi, Odoo'dagi qaysi ma'lumotlar shaxsiy ma'lumot hisoblanadi va serverni qanday tanlash kerakligini ko'rib chiqamiz.

Muhim eslatma: bu maqola yuridik maslahat emas. O'z holatingiz bo'yicha yurist bilan maslahatlashing.

Shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasi nima va qonun nima deydi?

Shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasi bu O'zbekiston fuqarolarining shaxsiy ma'lumotlarini O'zbekiston hududida joylashgan texnik vositalarda to'plash, tizimlashtirish va saqlash majburiyatidir.

2021-yil 14-yanvardagi O'RQ-666-son Qonun "Shaxsiy ma'lumotlar to'g'risida"gi Qonunga 27-1-moddani qo'shdi. Unga ko'ra, O'zbekiston fuqarolarining shaxsiy ma'lumotlarini axborot texnologiyalari yordamida qayta ishlaydigan mulkdorlar va operatorlar bu ma'lumotlarni O'zbekiston hududida jismonan joylashgan va Shaxsiy ma'lumotlar bazalari davlat reyestrida ro'yxatdan o'tgan texnik vositalardagi bazalarda to'plashi, tizimlashtirishi va saqlashi shart. Norma 2021-yil 15-aprelda kuchga kirgan (Mondaq). O'zgarish mazmuni va mas'ul shaxslarning izohlari Kun.uz materialida keltirilgan.

Odoo'dagi qaysi ma'lumotlar shaxsiy ma'lumot hisoblanadi?

Ko'pchilik shaxsiy ma'lumotni faqat "pasport nusxasi" deb o'ylaydi. Amalda Odoo'da ular har bir modulda bor:

CRM va savdo: mijozlarning ismi, telefon raqami, manzili, yozishmalar tarixi;
Kassa (POS) va sodiqlik dasturlari: xaridorning telefon raqami, xaridlar tarixi, bonus kartasi;
Xodimlar (HR) va ish haqi: pasport ma'lumotlari, JShShIR, oila a'zolari, ish haqi, ta'til va kasallik varaqalari;
Yetkazib berish va servis: yetkazib berish manzillari, kafolat va servis murojaatlari;
Qo'ng'iroqlar va xabarlar: qo'ng'iroqlar yozuvi va SMS tarixi, agar ular tizimga ulangan bo'lsa.

Ya'ni oddiy savdo kompaniyasi ham Odoo'ni ishga tushirgan kuni minglab fuqarolarning shaxsiy ma'lumotlarini qayta ishlay boshlaydi.

Xorijiy jamoa serverni qayerda ochadi va bu nega xavf?

Tasavvur qiling: 15 ta do'koni bor chakana savdo tarmog'i Odoo'ni chet eldan jalb qilingan jamoa bilan joriy qiladi. Jamoa o'z amaliyotiga ko'ra serverni o'zi doim ishlatadigan xorijiy xostingda ochadi: bu unga qulay, zaxira nusxa va monitoring tayyor. Loyiha muvaffaqiyatli ishga tushadi, sodiqlik dasturiga o'n minglab xaridorlar telefon raqami bilan yoziladi.

Bir yildan keyin kompaniya auditor yoki yuristdan savol oladi: "Mijozlar bazangiz qayerda joylashgan va reyestrda ro'yxatdan o'tganmi?" Shunda ma'lum bo'ladiki:

server boshqa davlatda, uni ko'chirish uchun yangi loyiha kerak;
shartnomada ma'lumotlar qayerda saqlanishi yozilmagan;
serverga to'liq kirish huquqi faqat xorijiy jamoada;
zaxira nusxalar ham chet elda.

Bu yerda gap jamoaning malakasida emas. Boshqa biznes muhitidan kelgan jamoa o'z mamlakatining qoidalari bilan ishlashga o'rgangan va O'zbekistonning bu talabini bilmasligi mumkin. Mahalliy jamoa esa bu savolni har bir loyihada ko'radi.

Odoo serverini qayerda joylashtirish mumkin?

Odoo turli usullarda o'rnatiladi, jumladan kompaniyaning o'z serveriga (on-premise). Bu shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasi talabini bajarish uchun bir nechta variant beradi:

Kompaniyaning o'z serveri: ofis yoki omborda turadigan server. To'liq nazorat, lekin elektr ta'minoti, sovutish, zaxira nusxa va xavfsizlik uchun mas'uliyat sizda.
O'zbekistondagi ma'lumotlar markazi: mahalliy data-markazda ijaraga olingan server yoki virtual server. Infratuzilma provayderda, ma'lumotlar esa mamlakat ichida qoladi.
Aralash yondashuv: shaxsiy ma'lumotlar bo'lgan asosiy baza O'zbekistonda, shaxsiy ma'lumot bo'lmagan qism boshqa joyda. Bunday sxema yurist bilan alohida tekshirilishi kerak.

Odoo Community va Enterprise farqi haqida Odoo Community va Enterprise maqolasida yozganmiz. Qaysi variant sizga mosligi ma'lumotlar hajmi, IT xodimlaringiz va byudjetga bog'liq.

Shaxsiy ma'lumotlar lokalizatsiyasini qanday tekshirish mumkin: xaridor uchun ro'yxat

Odoo loyihasini boshlashdan oldin yoki hozirgi tizimingiz uchun quyidagilarni aniqlang:

Odoo bazasi jismonan qaysi davlatda va qaysi ma'lumotlar markazida turibdi?
Zaxira nusxalar qayerda saqlanadi va ular ham O'zbekistonda bo'lishi kerakmi, yuristingiz nima deydi?
Shaxsiy ma'lumotlar bazasi Shaxsiy ma'lumotlar bazalari davlat reyestrida ro'yxatdan o'tganmi?
Serverga administrator sifatida kim kira oladi va bu shartnomada yozilganmi?
Shartnomada ma'lumotlar joylashuvi, egaligi va loyiha tugaganda ularni topshirish tartibi bormi?
Hamkor bilan aloqa uzilsa, server va bazaga kirishni o'zingiz boshqara olasizmi?
Odoo'ga ulanadigan tashqi xizmatlar (SMS, telefoniya, pochta) ma'lumotlarni qayerda saqlaydi?

Agar biror savolga javob "bilmayman" bo'lsa, bu yurist va IT hamkoringiz bilan muhokama qilinadigan birinchi masala.

Deep Vision bu masalani qanday hal qiladi?

Deep Vision Toshkentda ishlaydi va O'zbekistondagi va Markaziy Osiyodagi mijozlar bilan loyihalar olib boradi. Shaxsiy ma'lumotlar masalasida yondashuvimiz:

ish diagnostikadan boshlanadi: unda qaysi modullarda shaxsiy ma'lumotlar bo'lishi va server qayerda turishi muhokama qilinadi, keyin bosqichma-bosqich smeta beriladi;
serverni joylashtirish varianti mijoz va uning yuristi bilan birga tanlanadi, biz yuridik xulosa bermaymiz, lekin texnik variantlarni tushuntiramiz;
jamoa Toshkentda, shuning uchun o'z serveringizda ishlash kerak bo'lsa, mutaxassis ofisingizga keladi (ofis: Shahrisabz ko'chasi 25, 401-xona);
7 nafar Odoo sertifikatlangan mutaxassis, Odoo Gold Partner maqomi (odoo.com hamkor sahifasi).

Gold darajasi Odoo shartlariga ko'ra yiliga 300 ta yangi Enterprise foydalanuvchi, 6 ta sertifikatlangan mutaxassis va kamida 80% mijozni saqlab qolishni talab qiladi; Deep Vision'da bu ko'rsatkich 89%. Hamkor tanlash bo'yicha 12 savollik qo'llanma, chakana savdo uchun Odoo POS va loyiha boshlash uchun Odoo joriy etish xizmati sahifalarini ko'ring yoki qisqa brif to'ldiring.

Ko'p beriladigan savollar

Kichik kompaniyaga ham bu talab tegishlimi?

Qonun matnida mulkdorlar va operatorlar haqida gap boradi, kompaniya hajmi bo'yicha istisno haqida emas. O'z holatingizni yurist bilan tasdiqlang.

Odoo'ni O'zbekistondagi serverga o'rnatish mumkinmi?

Ha, Odoo kompaniyaning o'z serveriga yoki mahalliy ma'lumotlar markazidagi serverga o'rnatilishi mumkin. Variant tanlash ma'lumotlar hajmi va IT resurslarga bog'liq.

Hozirgi Odoo bazamiz chet elda bo'lsa nima qilish kerak?

Avval yurist bilan vaziyatni baholang. Texnik jihatdan bazani O'zbekistondagi serverga ko'chirish mumkin, buni test ko'chirish va reja bilan qilish kerak.

Zaxira nusxalarni chet elda saqlash mumkinmi?

Bu yuridik savol. Qonun ma'lumotlarni O'zbekistondagi texnik vositalarda saqlashni talab qiladi, shuning uchun zaxira sxemasini yurist bilan kelishing.

Davlat reyestriga ro'yxatdan o'tishni kim qiladi?

Buni yuristingiz bilan aniqlang: kim murojaat qiladi, qanday hujjatlar kerak va muddatlar qanday. IT hamkor esa server va baza bo'yicha texnik ma'lumotlarni tayyorlashga yordam beradi.

Manbalar

Odoo serveringiz va ma'lumotlaringiz qayerda turishini rejalashtirish uchun brif to'ldiring yoki qo'ng'iroq qiling: +998 77 093 00 07.

Blogga qaytish